Dibu habaynta Madaarka Hargeysa, Rafaadka Qurbojooga iyo Tacadiga Ciidanka Amaanka ee Madaarka

 

BARR AMA BARRO TAARIIKHDII CADAADISKII SHACBIGA SOMALILAND

Dibuhabaynta Madaarka 

Madaarka Diyaaradaha ee Hargeysa ayaa waxa ka muuqata dibu habayn aad u balaadhan oo lagu sameeyay tan iyo intii loo magacaabay wasiirka duulista iyo hawada Warancade. Waana arin mudan in wasiirka lagu hanbalyeeyo waxqabadkiisa joogtada ah laguna dhiirigeliyo in xubnaha kale ee wasiiraduna ku daydaan dadaalka iyo waxqabadka balaadhan ee uu muujiyay Wasiir Warancade. 

Madaarka dibuhabaynta balaadhan ee ka muuqato waxa ka mid ah. 

1. Nalalka dhabada diyaaradahu ka haadaan oo suurtogeliyay in diyaaradahu soo fadhiistan kana duulaan habeenkii.
2. Quruxin weyn oo lagu sameeyay dhamaan dhismayaasha madaarka
3. Baarkinka baabuurta oo isna aad loo habeeyay oo lacag aad u yar lagu dhigto.
4. Wadada soo gasha madaarka oo iyadan aad loo habeeyay nalalna lagu qurxiyey.

Rafaadka Qurbojoogu ay kala kulmaan madaarka iyo Tacadiga ciidanka amaanku ku hayaan rakaabka 

Ka dhoofida madaarka Hargeysa ayaa noqotay meel aad u adag una rafaad iyo dhib badan.  Cidhiidhiga iyo is riiixa ka dhacaya dibada iyo gudaha madaarkaba ayaanay jirin wax lagu qiyaasi karaa, dad aad u dhibaataysan oo rafaad ku jira ayaad arkaysaa oo leh, maxaa loo odhanwaayey ka dhoofida madaarku waa jidkii siraad oo kale dhibta iyo rafaadka ka taagan darteed.  Dhibta ugu weyni waxay ka bilaabantaa albaabka hore ee deeyrka madaarka oo uu furanyahay albaab aad u yar oo qofka shandada sitaa uu dirqi ku dhexmarikarayo.  Waxa ku xoonsan oo raba inay galaan dadkii dhoofayay oo gaadhaya boqolaal qof iyo boqolaal kale oo raba inay gudaha galaan si ay u sii dhoweeyaan eheladooda. Waxa albaabka deeyrka gudaha soo taagan ilaa 4 askari oo habdhqankoogu  aad u qalfsanyahay oo isku deyaya inay dadka kala horaan laakiin iyagu noqdeen kuwa abuuraya buuqa, is riixriixa, kala danbayn la,aanta iyo wakhti ka ridida rakaabka oo sababta inay diyaaradu mararka qaarkood kaaba hor duusho. Kolba waxaad arkaysaa qof iyo shanadadiisii oo dib loo soo tuurayo inta laabta la qabto, markuu qofku xanaaqo  oo uu yidhaah maxaad ii kala tuuraysaa aan lagaba hadlinayne askartu gacanta u qaadayso oo midba wax ku dhufanayo iyagoo leh hadii uu aamusiwaayo soo xidha weliba inta kayuugii boobka ahaa ee lagu jiray dibada looga tuuro.  Waa marxalad aad u adag oo qalafsan adigoo jiidanaya 3 – 4 shandadood iyo weliba dadka caruuraha wata oo is riixaas iyo isbuquujintaas ku dhexjira.  

Marka gudaha madaarka la galana kaba sii daran oo waxa kala badan dadka qolka baadhitaanka shandadaha iyo eegida tigidhada (Check- in)  ku jira iyo inta loogu talogalay, qiyaastii qaybtani bixitaanka madaarku waxay qaadikartaa ilaa 200 qof, laakiin waxa hal mar soo gelaya ugu yaraan ilaa 7 boqol oo qof oo shandadahoogiina wata iyo weliba dad shandadaha la sida.  Askar aan u tababarnayn ka shaqaynta madaarka ayaad arkaysaa oo intay dadka soo dhexgalaan iyagoon kala hubsan kii dhoofayay iyo kii sii dhoweynayayba kolba qof lalaaldinayo oo dibada u tuuraya hadii uu qofku ku soo yara istaagana garaaca lagu bilaabayo. Dumar iyo caruurta ayay dhibta ugu badani ku dhacdaa oo kolba dhinac loo jiidhaa, iyadoo cidhiidiga ka jira darteed aad is odhanaysid dadku wayba ku neefqabatoobi karaan kulaylka iyo dhididka dharkoogii qooyey. Arintan oo sababta in dadku isku dhacaan oo aad arkaysaa qurbojoogii oo is riixriixa darteed cadhadii markay ka badatay iyagii isku jeestay oo dagaalmaya oo lakala jiidayo. 

Dhimac kale Shirkadaha Diyaaradu cidhiidhiga madaarka ka taagan qaybweyn bay ka qaataan.  Hadaan tusaale u soo qaato maalintaan soo baxayey oo ahayd 30kii August waxa nalagu yidhi madaarka waa inaad joogtaan kowda duhurnimo sida lagu yidhi qof wal oo maalintaas dhoofayey, iyadoo qofwaliba wakhigaas yimid iyadoo sidoo kale diyaaradaha kale ee baxayey sida Ethiopian Airline ta iyaduna xiligaas dadka kaalaya ku tidhi madaarka maadama ay wakhti isku dhowbaxayaan, arintan oo sababtay in dhawr boqol oo qof hal mar ku kulmaan madaarkii oo uu cidhiidhi noqday. 

Shirkada Daallo Airline oo aan soo raacayey ayaan xafiiskooda tegay maalin ka hor oo aan ku idhi dadka ha nagu wada odhanina kowada kaalaya maadama laba duulimaad midna gelinka danbe baxayo midina habeenka ee kala danbaysiiya oo hadii aanu nahay ta habeenka baxaysa aan madaarka nimaadno ilaa 5ta galabnimo.  Haseyeeshee shaqaalahii daallo waxay qofwalba ku adkeeyeen inuu hal duulimaad oo keliyi jiro sidaas darteed si aanaad diyaarada uga hadhin in la tago madaarka kowda Duhurnimo. 

Iyadoo dhibtaas iyo is riixriixaas oo dhan madaarka lagala kulmay ayaa markaan shanadahii xaraynay ee aan gudaha galnay ayaan ogaanay inay jiraan duulimaadyo kala danbeeya, iyadoo nalagu qoray duulimaadkii baxayey 8 fiidnimo oo ay noqotay in madaarka aanu dhexfadhino ilaa 8 habeenimo. Iyadoo ay nagu jireen dad badan oo caruuro aad u yaryar watay. Iyadii oo ay dhacday in dadkii ay badh ka buuxsantay diyaaradii oo ay sugaan diyaarad sedexaad oo naga sii danbaysay.  Sidaas darteed Daallo Airline qaybweynbay ku leedahay dhibaatada iyo cidhiidhiga ka taagan madaarka Hargeysa, sababtoo ah rakaabkii baxayey duhurkii iyo kuwii habeenkii baxayey ayay hal mar madaarka isugukeenaysaa. 

Dad badan oo ka mid ah dadkii ku dhibaataysnaa madaarka oo aan wax ka weeydiiyay ayaa hadaladooda waxa ka mid ahaa fasaxii aanu dalka ku joognayba waxa ku nacsiinaysa dhibtan lala kulmayo marka dalka laga baxayo oo ah mid aan loo dulqaadankarin,  qaar kale ayaa sheegay in laga yaabo inaanay dalka ku soo laaban inta ay sidan wax iska bedelayaan, halka qaar kalana sheegeen inay marka danbe dalka baabuur kaaga bixidoonaan si dhibtan oo kale aanay ula kulmin. 

Gebogebadii Wasiirka waxaan odhan lahaa in hawsha balaadhan ee aad madaarka ka qabatay aanay waxba taraynin hadii dhibtan madaarka ka taagan aanad si degdeg ah wax uga qaban oo aanad tayayn oo aanad kor u qaadin aqoonta iyo garaadka shaqaalaha gaar ahaan ciidanka ka nabadgelyada ee ka hawlgala madaarka. Dhinaca kale inaad sharci ka soo saarto ku socda shirkadaha diyaaradaha si ay u kala xadidaan dadka ka badan xaddigii uu madaarku qaadayey ee ay hal mar iskugu keenayaan madaarka adigoo jadwal (timetable) u kala samaynaya xiliyada diyaaradahu ka kala duuli karaan madaarka halkaay imika hal mar laga yaabo in 3-4 duulimaad dadkii kala raaci lahaaa check in kooga la isku beego tani oo ah arinka dhibta ugu balaadhani ka jiro.  Dhinaca kale wasiir waxa la yidhi ishaa kuu macalinee waxa haboonaan lahayd in maalmaha madaarku mashquulka yahay sida 30kii August oo kale inaad si lama filaan ah u soo booqato madaarka oo aad indhahaaga ku soo aragto dhibta qurbojoogu kala kulmaan ka dhoofida madaarkeena caalamiga ah.  Dhinaca kale wasiir waa in dib loo eegaa diyaaradaha dalka imanaya oo aad u tayodaran oo aan lahayn hawada loo yaqaano ogsajiinta oo dhacda inay dadku ku neef qabatoobaan, oo sida dhacda dad badani iyagoo neef qabatoobay anbalaas lagaga qaado madaarka markay ka soo degaan. Shirkadaha Diyaaradaha oo isku qanciya inay suurtogeliyeen in diyaarado dalka toos u yimaada sameeyeen hase yeeshee dalku wuu horumaray oo looma rahmana diyayradahan dadka qaar ku tilmaameen iska roggo duulaysa, waxa loo baahanyahay in shirkadaha wadaniga ah lala xisaabtamo maadaama ay iyagu ka fakirayaan oo keliya sideey lacagbadan u samaynlahayeen halkay lacagta shirkada dib u gelin lahaayeen oo diyaarado kuwan inyar dhaama u soo kiraysan lahaayeen. 

Qurbojooga 

Hadii aad ka mid tahay dadka rafaadka kala kulmay madaarka Hargeysa warbixintaada noogu soo hagaaji emailka Sdwouk@yahoo.com si aanu ugu gudbino wasiirka duulista iyo hawada markaan emailada ururino

 SDWO News Desk